Sinop

Sinop Sohbet, Sinop Chat, Sinop Sohbet Odalar覺Sinop ili T羹rkiye'nin Karadeniz B繹lgesi s覺n覺rlar覺 i癟erisinde kalan bir ilidir. Sinop, ula覺m sorunlar覺ndan dolay覺 bir t羹rl羹 kalk覺namam覺, isiz kalan n羹fus baka illere g繹癟 etmek zorunda kalm覺t覺r.
Corafi 繹zellikler
Sinop ilinin il癟eleri
Anadolu 'nun kuzey y繹nde u癟 noktas覺 olan 襤nceburun'a dou y繹n羹n'de balanan Boztepe Burnu berzah覺nda bir kale-ehir olarak kurulmu ve tarih boyunca dou y繹nde gelimitir. Tarih boyunca kale d覺覺na pek tamayan ehir bir liman kenti 繹zellii ta覺r. Berzah覺n kuzey dousundaki d覺 liman f覺rt覺nalara a癟覺k olduu ve denizcilik bak覺m覺ndan kullan覺l覺 say覺lmad覺覺 halde, Antik癟a 'da daha 癟ok bu liman覺n kullan覺ld覺覺 bilinir. Zamanla kum dolan ve kullan覺lamaz hale gelen bu liman覺 berzan覺n g羹ney-dousundaki i癟 limana ayn覺 d繹nemde bir kanal balard覺. Bu kanal, Sel癟uklular d繹neminde kapat覺lm覺t覺r.

Sinop Liman覺
Yar覺madan覺n g羹ney y繹n羹ndeki i癟 liman ise r羹zgarlara kapal覺 konumuyla ve sakin deniziyle g羹ney Karadeniz'in en 繹nemli liman覺yd覺. Bu 繹zellikleri y羹z羹nden "Akdeniz" ismini alm覺t覺r. Tarih boyunca ilek bir liman yaant覺s覺 ve tersane faaliyeti bu limanda ger癟eklemitir. 19. y羹zy覺l'a kadar tamamen ayakta duran surlardan ise g羹n羹m羹ze b羹y羹k bir k覺sm覺 kalm覺t覺r ve y覺k覺nt覺lar覺ndan rekonstr羹ksiyonu yap覺labilir. ehrin geliimi s羹rekli olarak dou y繹nde, Boztepe Burnuna doru olurken, kuzeydeki Akliman ve Anadolu y繹n羹nde birka癟 az覺nl覺k yerlemesinden baka bir yerleim olmam覺t覺r. Doudaki yar覺mada ise gittik癟e sarplamakta, H覺d覺rl覺k tepesinde 187 metre y羹kseklie ulamakta ve nihayet deniz y繹n羹nde dik yarlar ile kuat覺lmaktad覺r. Bu durumda ehrin deniz y繹n羹nden ve berzahtan zaptedilmesi imk璽ns覺z olmaktad覺r.

Tarih

Sinop tarihi a癟覺dan 繹nemli bir yerdir. Antik 癟adan beri parlak ve youn bir ticari ve k羹lt羹rel yaant覺ya sahip olan Sinop, bu niteliini Bizans, Sel癟uklu, Candarolu ve Osmanl覺 y繹netimlerinde de s羹rd羹rm羹, ayr覺ca kale ve tersanesi ile b繹lgenin en 繹nemli askeri 羹slerinden biri olmutur. Bu durumunu Sinop Bask覺n覺'ndan sonra kaybetmeye balayan kent, sur d覺覺na g羹neydou y繹nde az覺nl覺k yerlemeleri ile bat覺ya doru ise y繹netim ve eitim gibi kamu hizmetleri yerlemesiyle 癟覺km覺t覺r.

襤lin Ad覺n覺n Kayna覺

Antik a'da, Paflagonya b繹lgesi i癟inde kalan Sinop'un saptanabilen en eski ad覺, Sinope'dir. Bir s繹ylenceye g繹re kent ad覺n覺n kurucusu olarak kabul edilen ayn覺 isimli bir Amazon krali癟esinden alm覺t覺r. Bir baka s繹ylenceye g繹reyse, kenti eski Yunan'da Irmak Tanr覺s覺 Asopos'un su perisi k覺zlar覺ndan Sinope kurmutur. Bahsi ge癟en Yunan efsaneleri 襤 V. - IV. ve III. Y.Y覺llarda tarihlenmektedir ve ayn覺 d繹nem kent sikkeleri 羹st羹nde, Sinope'nin ba覺 g繹r羹lmektedir. Hangi s繹ylence benimsenirse benimsensin, kentin kurucusunun Sinope olduu kesindir. Ancak, Sinope bir su perisi ise, kentin Yunanl覺 kolonicilerce; Amazon ise; Anadolu'nun yerli halklar覺nca kurulmu olmas覺 gerekir. Bu ikilem, dilbilim 癟al覺malar覺yla bir 繹l癟羹de 癟繹z羹lmemitir: Gerek etimolojisine yabanc覺 olan Sin ya da Sind s繹zc羹klerine Yunanistan'覺n d覺覺nda daha 癟ok Pontos,Dou Anadolu,襤ran ve Hindistan'da rastlanmaktad覺r. Bu da, Sinope ad覺n覺n yerli Anadolu dillerinde gelmi olabileceini g繹stermektedir. nl羹 Antik a corafyas覺s覺 Strabon ise, kentin kurucusu olarak, Argonotlar'dan Teselyal覺 Otolikos'u g繹stermekte ve onun kenti ele ge癟irerek bir Yunan kolonisi kurduu yazmaktad覺r. "Kentin ele ge癟irilmesi" kavram覺, koloniletirmeden 繹nce, kent'te yerli bir halk覺n yaand覺覺n覺 ortaya koymaktad覺r. Strabon'un s繹z羹n羹 ettii gelimeden sonra, Sinope Kenti 襤 VII. y覺llar覺nda bir kez Miletuslular'ca koloniletirilmistir. Kent'te, s覺ras覺yla Miletuslu Habrindas, Koos ve Krenitas d繹nemlerinde yerleilmitir. T羹m b羹 s繹ylence ve tarihsel olaylar Sinop'un ilk 癟alarda yerli halk癟a kurulduunu, bu yerleimi, s繹ylencesel Argonot seferiyle ilgili olarak bir Yunan kolonisi'nin izlediini, son olarak da Miletuslular'覺n burada bir koloni kurduunu ortaya koymaktad覺r. Sinop'u da i癟eren Karadeniz b繹lgesi'nin en eski halk覺 Hitit kaynakalr覺nda bahsi ge癟en Kakalar olup, bu kaynaa g繹re "Arauanna lkesi adl覺 bir b繹lge de, Sinop y繹resinde bulunuyordu.

Pontus D繹nemi

183 M.. Pharnakes I Sinopu elle ge癟irdi ve Pontus Krall覺覺'n覺n bakenti yapt覺. O d繹nemlerde, Sinop tarihinde en parlak d繹nemini yaad覺. T羹m tarihi yap覺tlar ve Sinop Kalesi Pontus d繹nemine dayaniyor. Pontus Kral覺 Mithridates VI M.. 64 y覺l覺nda yap覺lan sava覺 Pompeius Magnus'a kaybedince Romal覺lar Pontus'u Roma 襤mparatorluu'nun egemenlii alt覺na ald覺lar. Sinop'un 繹nemi Roma d繹neminde azalm覺t覺r.

Bizans D繹nemi

Sinop doal korunakl覺 bir liman kenti olduu i癟in, Bizans D繹nemi'nde de 繹nemini korudu. Rusya steplerinden ya da Orta Anadolu'dan gelen 羹r羹nlerin boaltma y羹kleme merkezi buras覺yd覺. Sinop, Bizans egemenliin'nin d繹nemlerinde Paflagonya Themas覺 i癟inde yer al覺yordu.

Osmanl覺 D繹nemi

Osmanl覺 y繹netimi alt覺nda Sinop, bir s羹re bar覺 i癟inde yaad覺. Ancak patlak veren Celali ve Suhte ayaklanmalar覺 s覺ras覺nda b羹y羹k s覺k覺nt覺lar 癟ekti. 1558'de Kanuni'nin oullar覺 Selim ve Beyaz覺d aras覺nda 癟覺kan saltanat kavgas覺ndan sonra Anadolu'da kar覺覺klar giderek artt覺. 襤ran'a s覺覺nan Beyazid geri d繹nmesi kayg覺s覺yla Rumeli askerinin Amasya-Tokat aras覺nda bekletilmesine kar覺n, y繹redeki olaylar azalmad覺. Sinop, Bafra ve Ladik'te suhteler halk覺n can, mal ve namusuna sald覺r覺yorlard覺.Devlet g繹revlilerinden ve halktan baz覺 kiiler'de, suhtelere yard覺mc覺 oluyorlard覺. Kastamonu Sancakbeyi S羹leyman Bey'de 襤stanbul'a g繹nderdii mektupta Boyabat, Sinop, Duraan kad覺l覺klar覺na zekat, sadaka ve benzer adlarla zorla para toplayan suhtelerden ve r羹vet kar覺l覺覺 bunlara yard覺m eden hazine tahsildarlar覺ndan yak覺n覺yordu. 1567-1568'de olaylar覺in daha da artm覺 olduu; Sinop Kad覺s覺'n覺n 襤stanbul'a g繹nderdii mektupta anla覺lmaktad覺r. Bolu'da soygunlar d羹zenleyen iki suhte topluluu, devlet giritii hareket s覺ras覺nda Sinop'a 癟ekildiler. Sinop'daki eylemleri yak覺nma konusu olunca devlet, Bursa Sancakbeyine suhteri cezaland覺rma g繹revi verdi. 200 kadar sipahi seferden al覺konularak suhteler 羹zerine g繹nderildi. Ancak sipahiler suhtelerle 癟arp覺maya yanamad覺lar. Boyabatl覺 S繹yleme ve Kara H羹seyin ad覺ndaki suhtelerin bakanl覺覺nda hareket eden gruplar, y繹redeki t羹m kasabalar覺 hara癟a balad覺覺 gibi, Sinop Kad覺s覺'n覺n yolunu kesip bir adam覺 繹ld羹rd羹ler.

II. Merutiyet d繹nemine gelindiinde Dr. R覺za Nur Sinop Mebusu olarak meclise girdi.

襤dari Yap覺

2010 TU襤K verilerine g繹re ilde merkez il癟eyle beraber 9 il癟e, 2 belde ve 470 k繹y vard覺r.

N羹fus ve demografi

Ula覺m ebekesi olarak Antik癟a 'dan beri geometrik yap覺s覺n覺 koruyan Sinop'un ula覺m omurgas覺n覺, Boyabat yolu ile bu yolun ehir i癟indeki devam覺 olan Sakarya, Cumhuriyet ve Fatih caddeleri oluturur. Bu eksendeki en 繹nemli dikey balant覺, Valilik ve Belediye 繹n羹nden ge癟en Gazi Caddesidir. ehir yerleiminde, Yeni Mahalle y羹ksek gelirli memurlar覺n, Camikebir Mahallesi zengin t羹ccar, serbest meslek sahibi ve esnaf ailelerinin, Gelincik Mahallesi ise taradan yeni gelmi olanlar覺n yerletikleri alanlard覺r. Bat覺da Gelincik, Kuzeydouda 襤nceday覺 ve Kefevi, douda Ada Mahalleri d羹羹k gelirli gruplar覺n yerleim yerleridir. Bu demorafik katmanlaman覺n tersine 襤l, 羹lkenin ileri eitim ve demokratik yaam ekline sahiptir.

Sinop (Hitit癟e: Sinuwa, Yunanca: 峉庣彖庢/Sinope), T羹rkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz B繹lgesi'nin orta kesiminde bulunan Sinop ili'nin merkezi olan ehirdir. Karadeniz k覺y覺s覺nda, Boztepe Burnu'nun karayla birleme noktas覺nda yer al覺r. Sinop Kalesi, tarihi ve turizm a癟覺s覺ndan kentin en ilgin癟 yeridir. Kentin n羹fusu yakla覺k 38.000'dir.

Corafya

Sinop; Anadolu'nun kuzey y繹nde u癟 noktas覺 olan 襤nceburun'a dou y繹nde balanan Boztepe Burnu berzah覺nda bir kale-ehir olarak kurulmu ve tarih boyunca dou y繹nde gelimitir. Tarih boyunca kale d覺覺na pek tamayan ehir bir liman kenti 繹zellii ta覺r. Berzah覺n kuzeydousundaki d覺 liman f覺rt覺nalara a癟覺k olduu ve denizcilik bak覺m覺ndan kullan覺l覺 say覺lmad覺覺 halde, Antik癟a 'da daha 癟ok bu liman覺n kullan覺ld覺覺 bilinir. Zamanla kum dolan ve kullan覺lamaz hale gelen bu liman覺 berzan覺n g羹ney-dousundaki i癟 limana ayn覺 d繹nemde bir kanal balard覺. Bu kanal, B羹y羹k Sel癟uklu 襤mparatorluu d繹neminde kapat覺lm覺t覺r. imdi ise tekrar b繹yle bir kanal a癟mak i癟in projeler y羹r羹t羹lmektedir.

襤klim

襤klim 繹zelliklerinin i癟 i癟e ge癟tii bir ehirdir Sinop. Mevsimler aras覺 s覺cakl覺k farklar覺 癟ok b羹y羹k deildir. S羹rekli esen r羹zg璽rlar ehirde etkili olmaktad覺r. B羹t羹n y覺l Nemli ve ya覺l覺 bir iklimi hakimdir Sinop'ta, yaz覺n birka癟 g羹n d覺覺nda. Karadeniz iklim tipi egemendir ehirde.

Sinop sahil kua覺nda yer ald覺覺 i癟in iklim orada mutedildir. Ya覺 her mevsimde g繹r羹l羹r.

Ortalama ya覺 miktar覺 Sinop'ta 679-1077 mm ve toplam ya覺l覺 g羹n say覺s覺 97-128 g羹n aras覺ndad覺r. En y羹ksek s覺cakl覺k 35 簞C ve en d羹羹k s覺cakl覺k ise -8,4 簞C derecedir.

Ortalama s覺cakl覺k a癟覺s覺ndan 癟ok b羹y羹k fark yoktur Sinop'ta, k覺覺n 7 簞C dolay覺nda olan s覺cakl覺k ortalamas覺, yaz覺n 20 簞C'ye y羹kselir. Y覺ll覺k s覺cakl覺k ortalamas覺 merkezde 14 簞C'dir.

Meteorolojik 襤statistiki Veriler

Ortalama S覺cakl覺k

14 C

En Y羹ksek S覺cakl覺k Ortalamas覺

17.2 C

En D羹羹k S覺cakl覺k Ortalamas覺

11.3 C

Nispi Nem Ortalamas覺

%73.4

Ortalama Y覺ll覺k Ya覺 Toplam覺

676 Kg.

Ortalama Ya覺l覺 G羹n Say覺s覺

38

1. Derece Hak覺m R羹zg璽r Y繹n羹

Bat覺, Kuzey

2. Derece Hakim R羹zg璽r Y繹n羹

G羹ney, G羹neydou

Tarihi

Eski Sinop kenti

Atat羹rk 15 eyl羹l 1928 tarihinde ilk harf devrimi ile ilgili iareti ve dersi Sinopta verdi. Bu resim Sinop orta okullu zeytin aac覺n覺n alt覺nda 癟ekilmitir.
Yar覺madan覺n g羹ney y繹n羹ndeki i癟liman ise r羹zg璽rlara kapal覺 konumuyla ve sakin deniziyle g羹ney Karadeniz'in en 繹nemli liman覺yd覺. Bu 繹zellikleri y羹z羹nden "Akdeniz" ismini alm覺t覺r. Tarih boyunca ilek bir liman yaant覺s覺 ve tersane faaliyeti bu limanda ger癟eklemitir. 19. y羹zy覺la kadar tamamen ayakta duran surlardan ise g羹n羹m羹ze b羹y羹k bir k覺sm覺 kalm覺t覺r ve y覺k覺nt覺lar覺ndan rekonstr羹ksiyonu yap覺labilir. ehrin geliimi s羹rekli olarak dou y繹nde, Boztepe Burnuna doru olurken, kuzeydeki Akliman ve Anadolu y繹n羹nde birka癟 az覺nl覺k yerlemesinden baka bir yerleim olmam覺t覺r. Doudaki yar覺mada ise gittik癟e sarplamakta, H覺d覺rl覺k tepesinde 187 metre y羹kseklie ulamakta ve nihayet deniz y繹n羹nde dik yarlar ile kuat覺lmaktad覺r. Bu durumda ehrin deniz y繹n羹nden ve berzahtan zaptedilmesi imk璽ns覺z olmaktad覺r.

Antik 癟adan beri parlak ve youn bir ticari ve k羹lt羹rel yaant覺ya sahip olan Sinop, bu niteliini Dou Roma 襤mparatorluu, B羹y羹k Sel癟uklu 襤mparatorluu, Candaroullar覺 ve Osmanl覺 襤mparatorluu y繹netimlerinde de s羹rd羹rm羹, ayr覺ca kale ve tersanesi ile b繹lgenin en 繹nemli askeri 羹slerinden biri olmutur. Bu durumunu Sinop Bask覺n覺'ndan sonra kaybetmeye balayan kent, sur d覺覺na g羹neydou y繹nde az覺nl覺k yerlemeleri ile bat覺ya doru ise y繹netim ve eitim gibi kamu hizmetleri yerlemesiyle 癟覺km覺t覺r.

Sinop, M 70 y覺l覺nda Romal覺lar覺n, MS. 395 y覺l覺nda Bizansl覺lar覺n, 3 Ekim 1214 tarihinde Sel癟uklular'覺n, 1461 y覺l覺nda Osmanl覺lar覺n hakimiyetine girmitir.

Sinop ilinin yerleme tarihi ilk Tun癟 a覺'yla balam覺t覺r. M 7. y羹zy覺lda bir Helen Kolonisi olarak kurulan Sinop, Antik a'da Karadeniz'in en 繹nemli kentiydi. Helenistik d繹nemde Anadolu'nun yerli k羹lt羹rleriyle, Helenistik ve Pers k羹lt羹rlerini birletirmek isteyen Pontus Devleti'nin bakenti Amasya'dan sonra Sinop'a ta覺nd覺. Bizans d繹neminde y繹re Ortodoks H覺ristiyanl覺覺n覺n etkisiyle dilde ve k羹lt羹rde Helenlemitir.

Sinop 1972 y覺l覺nda kalk覺nmada ikinci derece 繹ncelikli iller kapsam覺na al覺nm覺t覺r. 襤lk b羹y羹k 繹l癟ekli sanayi kuruluu, Ayanc覺k Kereste Fabrikas覺d覺r. Dier 繹nemli sanayi kurulular覺 ie Cam Fabrikas覺, Un Sanayi, S繹ksa, 襤癟 ama覺r覺 rme Ve Konfeksiyon A. ile toprak sanayinde tula ve kiremit fabrikalar覺d覺r. Ne yaz覺k ki u an bu fabrikalar覺n 癟ou kapat覺lm覺 ya da ta覺nm覺 durumdad覺r. Ama bunun d覺覺nda Sinop'ta el sanatlar覺 da 羹nl羹d羹r. Ayanc覺k keteni, Boyabat 癟ember dokumac覺l覺覺, ahap kotra maketi yap覺m覺 ve tahta el ilemecilii Sinop'taki en k繹kl羹 el sanatlar覺d覺r.

襤lk k羹t羹phane 1924 y覺l覺nda Dr. R覺za Nur'un 繹nc羹l羹羹nde kurulmutur ve k羹t羹phaneye ismini veren de odur.

襤lin ad覺n覺n kayna覺

Antik a'da, Paflagonya b繹lgesi i癟inde kalan Sinop'un saptanabilen en eski ad覺, Sinopedir. Bir s繹ylenceye g繹re kent ad覺n覺n kurucusu olarak kabul edilen ayn覺 bir Amazon'dan alm覺t覺r. Bir baka s繹ylenceye g繹reyse, kenti eski Yunan'da Irmak Tanr覺s覺 Asopos'un su perisi k覺zlar覺ndan Sinope kurmutur. S繹ylenceler, M 5. - 4. ve 3. y覺llarda tarihlenmektedir ve ayn覺 d繹nem kent sikkemeri 羹st羹nde, Sinope'nin ba覺 g繹r羹lmektedir. Hangi s繹ylence benimsenirse benimsesin, kentin kurucusunun Sinope olduu kesindir. Ancak, Sinope bir su perisi ise, kentin Yunanl覺 kolonicilerce; Amazon ise; Anadolu'nun yerli halklar覺nca kurulmu olmas覺 gerekir. Bu ikilem, dilbilim 癟al覺malar覺yla bir 繹l癟羹de 癟繹z羹lmemitir: Gerek etimolojisine yabanc覺 olan Sin ya da Sind s繹zc羹klerine Yunanistan'覺n d覺覺nda daha 癟ok Pontus, Dou Anadolu, 襤ran ve Hindistan'da rastlanmaktad覺r. Bu da, Sinope ad覺n覺n yerli Anadolu dillerinde gelmi olabileceini g繹stermektedir. nl羹 Antik a corafyas覺s覺 Strabon ise, kentin kurucusu olarak, Argonotlar'dan Teselyal覺 Otolikos'u g繹stermekte ve onun kenti ele ge癟irerek bir Yunan kolonisi kurduu yazmaktad覺r. "Kentin ele ge癟irilmesi" kavram覺, koloniletirmeden 繹nce, kent'te yerli bir halk覺n yaand覺覺n覺 ortaya koymaktad覺r. Strabon'un s繹z羹n羹 ettii gelimeden sonra, Sinope Kenti M 7. y覺llar覺nda bir kez Miletuslular'ca koloniletirilmistir. Kent'te, s覺ras覺yla Miletuslu Habr覺ndas, Koos ve Krenitas d繹nemlerinde yerleilmitir. T羹m b羹 s繹ylence ve tarihsel olaylar Sinop'un ilk 癟alarda yerli halk癟a kurulduunu, bu yerleimi, s繹ylencesel Argonot seferiyle ilgili olarak bir Yunan kolonisi'nin izlediini, son olarak da Miletuslular'覺n burada bir koloni kurduunu ortaya koymaktad覺r. Sinop'u i癟eren y繹renin en eski ad覺 ise "Kaka lkesi" idi. Y繹re Hitit Imparatorluk D繹nemi'yle 癟ada olan Kakalar'覺n yaad覺klar覺 topraklarda yer al覺yordu. Bu 羹lke s覺n覺rlar覺 i癟indeki k羹癟羹k "Arauanna lkesi de, Sinop y繹resinde bulunuyordu.

Tarih 繹ncesi Sinop

Sinop ilk 癟ada "Paflagonya" ad覺 verilen b繹lge i癟indedir. Anadolu'nun kuzey sahilleri ile K覺r覺m yar覺madas覺 aras覺nda deniz ticaretinde 繹nemli bir rol oynam覺t覺r. nemli bir doal liman konumundad覺r.

1953 y覺l覺nda Kocag繹z h繹y羹kte (kaz覺l覺nca 癟ou kez alt覺nda eski yap覺 kal覺nt覺lar覺 ve eski eserler 癟覺kan, yayvanca - alan覺 geni ve derinlii az bir ekilde toprak tepe.) yap覺lan kaz覺 ile 1987 ve 1988 y覺llar覺nda M羹ze M羹d羹rl羹羹nce yap覺lan y羹zey arat覺rmac覺lar覺 sonucunda tarih 繹ncesi devreler biraz olsun ayd覺nl覺a kavumutur.

Karag繹z h繹y羹kte yap覺lan kaz覺larda, 襤lk Tun癟 a覺 1. d繹nemine ait (M ? 3000-2700) buluntular ortaya 癟覺kar覺lm覺t覺r. Bulunan malzeme Sinop, Balkanlar ve 襤癟 Anadolu aras覺ndaki ilikiyi g繹stermektedir.

Yap覺lan y羹zey arat覺rmas覺 sonucunda 癟evrede 癟ok say覺da tarih 繹ncesi yerleim yerlerine rastlanm覺t覺r. Bu yerleim yerleri sahil boyunca, nehir a覺zlar覺nda ve nehir vadileri boyunca i癟 kesimlere doru yay覺lmaktad覺r. Ele ge癟en malzeme genel olarak ilk Tun癟 a覺 1 ve 襤lk Tun癟 a覺 2'ye tarihlenmektedir. Ancak Kabal覺 癟ay覺 vadisinde Erken kalkolitik (M 4500) y覺llar覺na tarihlenen iki yerleim yeri saptanm覺t覺r. Bug羹n Sinop 癟evresinde en eski yerleim alan覺 Kabal覺 癟ay覺 vadisi olarak belirlenmitir. Sahil kesiminde 襤lk Tun癟 a覺 2'nin ba覺nda korkun癟 bir yang覺nla h繹y羹kler terkedilmitir. Bundan sonra h繹y羹klerde bir yerlemeye rastlanmamaktad覺r.

Hitit Devrinde Sinop

1952-1954 y覺llar覺 aras覺nda yap覺lan kaz覺larda Sinop'ta Hitit d繹nemini belgeleyecek hi癟bir esere rastlanmam覺t覺r. Hitit metinlerinde Karadeniz'de Gaka kavimlerinin varl覺覺ndan s繹z edilmekte ise de, ancak imdiye kadar Sinop y繹resinde hi癟bir buluntu ele ge癟memitir.

Yap覺lan y羹zey arat覺rmas覺nda sahil band覺nda bir tek Gerze il癟esi K繹kh繹y羹k'te Er Hitit (M 1800) malzemesine rastlanm覺t覺r. Ancak Hitit 襤mparatorluu d繹nemine ait hi癟bir malzeme bulunmam覺t覺r. Bundan sonra 756 y覺l覺na ait malzemeler bulunabilmektedir. (M 2700-1800), (M 1800-M 756|756) y覺llar覺 aras覺nda Sinop sahil eridiyle ilgili bir bilgi yoktur.

M 1000 balar覺nda Sinop

M 756 y覺l覺nda Milet'ten ayr覺lan ve kendilerine yeni bir ehir kurmak isteyen g繹癟menler buraya gelerek bug羹nk羹 Sinop'un ilk temelini atm覺lar ve bu ehre Sinope ad覺n覺 vermilerdir. "Efsaneye g繹re tanr覺癟a Sinope 覺rmak tanr覺s覺n覺n k覺z覺d覺r. Zeus Sinope'ye a覺k olur. Her dilediini yerine getireceine s繹z verir. Sinope k覺zl覺覺na dokunmamas覺n覺 ister. Tanr覺 yemine bal覺 kalarak onu k覺z b覺rak覺r. Bug羹nk羹 Sinop'un olduu yere gelir."

Daha sonra M 630 y覺l覺nda ikinci bir koloni (s繹m羹rge, g繹癟men topluluu ya da bu topluluun yerletii yer) grubu Sinop'a yerlemitir. ehrin surlar覺n覺n b羹y羹k bir olas覺l覺kla kolonize (koloniler halinde yaanan) devirlerde yap覺ld覺覺 tahmin edilmektedir.

M 7. y羹zy覺l balar覺nda Sinop, Anadolu'ya kuzeyden gelen Kimmerlerin, M 6. y羹zy覺l ortalar覺nda 襤ran'dan gelen Perslerin istilas覺na uram覺t覺r.

Hellenistik D繹neminde Sinop

M 4. y羹zy覺l覺n birinci yar覺s覺nda Paflagonya'l覺lar ba覺ms覺zl覺klar覺n覺 ilan etmilerdir. M 332 y覺l覺nda B羹y羹k 襤skender'in Anadolu'ya giriini f覺rsat bilen I. Ariarathes Kapadokya'da ba覺ms覺zl覺覺n覺 ilan ederek, Sinop'u da hakimiyetine alm覺. M 302 y覺l覺nda Mitridat Ktistes Paflagonya'da da覺n覺k halde bulunan prenslikleri bir araya getirerek kuvvetli bir devlet (ba覺ms覺z bir 羹lke ile onun y繹netiminden oluan varl覺k) kurmutur. Daha sonra ll. VI. Mithridates ve onun olu Farnak Sinop'a hakim olmu. M 169 y覺l覺nda devletin ba覺na Mitridat Flapeton ge癟mitir. Mitridat Flapaton Sinop'u bay覺nd覺r (geliip g羹zellemesi i癟in 羹zerinde 癟al覺覺lm覺, alt yap覺ya sahip) hale sokmu, bakentini Amasya'dan Sinop'a getirmitir.

Sinop'un parlak d繹nemi Mitridat Fatpator zaman覺nda olmutur. B羹t羹n Karadeniz'i hakimiyeti alt覺na alan Mitirdat Romal覺lar覺'da Anadolu'dan atarak b羹y羹k bir imparatorluk kurmu, ancak Bakenti Sinop'tan Bergama'ya ta覺m覺t覺r.

Helenistik d繹nem Sinop'un en parlak zaman覺 olup, bu d繹nemde k羹lt羹re b羹y羹k 繹nem verilmitir.

Romal覺llar Devrinde Sinop

M 70 y覺l覺nda Roma 襤mparatorluu igal ettii bu topraklar覺 yeniden tanzim etmi. Pontus Krall覺覺n覺 K覺z覺l覺rmak'tan itibaren ikiye b繹lerek, dou par癟as覺n覺n idaresini yerli s羹lalelere vermi, bat覺 par癟as覺n覺 ise dorudan doruya devletin eyaleti haline getirmitir.

Sinop'un Roma idaresine ge癟mesi tarihte 繹nemli bir d繹n羹m noktas覺d覺r. Bilhassa (her eyden 繹nce, bata) J羹l Sezar zaman覺nda ehre maddi yard覺mlardan baka, yeni Roma kolonileri g繹nderilmi ve genileyip b羹y羹mesi salanm覺t覺r.

Bizans Devrinde Sinop

Roma 襤mparatorluu'nun ikiye b繹l羹nmesiyle Dou Roma topraklar覺nda kalan Sinop yava yava k羹癟羹lmeye balam覺t覺r. H覺ristiyanl覺覺n gelitii bu d繹nemde ehirde ticaret ve k羹lt羹r, dini birtak覺m olaylar y羹z羹nden gerilemitir. Sinop'ta bu d繹nemde yap覺lan en 繹nemli Bizans yap覺t覺 Balatlar Kilisesi'dir.

Sinop'un Fethi ve Sel癟uklu D繹nemi

1204 y覺l覺nda D繹rd羹nc羹 Ha癟l覺 Seferinde 襤stanbul zapt edilip (zorla al覺n覺p), Bizans 襤mparatorluu da覺l覺nca Sinop Trabzon Devleti'nin elinde kalm覺t覺r. 襤癟 Anadolu'ya yerleen Sel癟uklulara vergi veren Trabzon Devleti, Sel癟uklular覺n bir i癟 ayaklanmas覺ndan yararlanarak vergiyi kesmi ve Sinop halk覺na da bask覺 ve tecav羹zlerde bulunmaya balam覺t覺r.

Sinop halk覺n覺n Konya'ya ikayeti 羹zerine Sultan 襤zzeddin Keykavus dirlik sahibi b羹t羹n Vilayet Beylerine emir g繹ndererek savaa kat覺lmalar覺n覺 bildirmitir. B羹y羹k bir kuvvetle yola 癟覺kan ordunun gerek haz覺rl覺覺ndan, gerek gidi yolundan haberdar olmayan d羹man Sinop yak覺nlar覺nda 500 atl覺 ile avlanmakta olan Tekfur'u bask覺n yaparak yakalam覺, yakalanan Tekfur 3 g羹n sonra kale 繹n羹ne getirilerek Sinop'un teslim olmas覺 istenmitir.

nceleri teslim olmak istemeyen halk Tekfur'un 繹ld羹r羹lmemesi, kimsenin can覺na k覺y覺lmamas覺 ve herkesin istedii yere gidebilmesi art覺yla 3 Ekim 1214 tarihinde kalenin anahtarlar覺n覺 Sel癟uklulara teslim etmitir.

Sinop Bask覺n覺, (30 Kas覺m 1853), K覺r覺m Sava覺n覺n 繹nemli 癟arp覺malar覺ndan biri olan bask覺n. Bu bask覺nda Rus Karadeniz donanmas覺, Sinop'ta Osmanl覺 donanmas覺na a覺r bir darbe indirdi. Yelkenli ahap gemilerin 癟arp覺t覺覺 son muharebe ve g羹lle yerine patlay覺c覺 mermilerin kullan覺ld覺覺 ilk deniz muharebesi olarak, d羹nya deniz savalar覺 tarihinde Sinop Bask覺n覺'n覺n 繹zel bir yeri vard覺r.
T羹rk 襤daresinde Sinop

Sel癟uklu idaresine ge癟tikten sonra batan baa yeniden imar edilen Sinop'ta, 繹nce Pervaneoullar覺 daha sonra Candaroullar覺 T羹rk egemenliini s羹rd羹rm羹t羹r.

15. y羹zy覺lda gelimeye ve b羹y羹meye balayan Osmanl覺 襤mparatorluuna Anadolu beylikleri kat覺lmaya balay覺nca Candarolu 襤smail Bey'de Osmanl覺lara bal覺l覺覺n覺 ilan etmi ve b繹ylece Sinop Osmanl覺 襤mparatorluu'nun idaresi alt覺na girmitir.

Bir liman ehri olarak kullan覺lan Sinop'ta tersanede gemi yap覺m覺 bu d繹nemde de devam etmitir.

1853 Osmanl覺-Rus savalar覺nda ehir top at覺lar覺na tutularak yak覺lm覺 ve bu tarihten sonra, ehir iyice k羹癟羹lerek kale i癟ine 癟ekilmitir.

Band覺rma vapuru ile Samsun'a gitmek 羹zere yola 癟覺kan Mustafa Kemal Atat羹rk 18 May覺s 1919 g羹n羹 Anadolu'ya karadan ge癟mek i癟in Sinop Liman覺na uram覺, ancak o tarihte Sinop-Samsun aras覺nda karayolu olmamas覺 sebebiyle yolculuuna gemiyle devam etmitir.

Hatta Sinop'u 癟ok sevdiini belirten Atat羹rk bu hislerini "Ne olurdu Sinop'un yar覺 g羹zellii Ankara'da olsa idi" ifadesiyle belirtmitir.

Sinop idari tekilat olarak merkezi Samsun olan, Canik Livas覺na balanm覺, Tanzimat'覺n ilan覺ndan sonra Kastamonu'ya sancak olmu, 1924 y覺l覺nda Kastamonu'dan ayr覺larak il haline getirilmitir.

Toplum ve k羹lt羹r

Hitit kaynaklar覺ndan 繹renildiine g繹re, y繹renin en eski halk覺 olan Kakalar'覺n konutuu dil ile Hititler'in dil benzerlikler g繹stermekteydi. Pontus Krall覺覺'n覺n egemenliine girdii M.. 2. y羹zy覺l balar覺na kadar 繹zg羹rl羹羹n羹 koruyan Sinop kenti, bu d繹nemde bay覺nd覺r bir liman ve bal覺k癟覺l覺k merkeziyidi. Eski kaynaklarda, limanda kurulmu olan dalyanlarda avlanan palamutlardan bir b繹l羹m羹n羹n b羹y羹k havuzlarda canl覺 olarak korunduu konusunda bilgiler vard覺r. Roma d繹neminde yapt覺r覺lan uzun sukemerleriyle kente su getirildi. Bizans d繹neminde 繹nemli bir liman ve askeri 羹s konumunda olan Sinop, Candaroullar覺 y繹netimi s覺ras覺nda tersanesiyle 羹n kazand覺. Bu s覺rada Sinop tersanesinde yap覺lan b羹y羹k bir tekne, Osmanl覺 donanmas覺na 繹rnek olmas覺 amac覺yla 襤stanbul'a g繹t羹r羹ld羹. Osmanl覺 d繹neminde kentte yaayan Rumlar daha 癟ok k羹癟羹k 羹retim ve ticaretle ura覺rd覺.

19. y羹zy覺lda Anadolu'nun i癟 kesimleriyle daha kolay ula覺m salayan Samsun ve Trabzon limanlar覺n覺n 繹nem kazanmas覺ndan sonra Sinop eski canl覺l覺覺n覺 yitirmeye balad覺. Ticaretin gelime g繹sterdii 19. y羹zy覺l sonlar覺nda kent surlar覺n d覺覺na tat覺.

Sinop'ta doan air Ahmet Muhip D覺ranas, 1940'ta yay覺mlanan bir yaz覺s覺nda 癟ocukluunun ge癟tii kenti 繹yle anlat覺r:"Misafir olaca覺m eve varmak i癟in y覺k覺k kale duvarlar覺 aras覺nda ge癟iyordum. Oysa ki 30 y覺l 繹nce ehrin b羹t羹n surlar覺 salamd覺. Biz 癟ocuklar bir taraftan 癟覺kt覺k m覺 bu surlar覺n 羹st羹ne, b羹t羹n kasaban覺n etraf覺n覺 f覺rdolay覺 d繹nerdik. imdi kala kala birka癟 bur癟la ehrin ortas覺na doru d羹en ve saat kulesi hizmetini g繹ren Roma 羹slubunda bir kale kalm覺. Daha eskiden burda Rumlar varken gece oldu mu, surun kap覺lar覺 kapan覺r, d覺ardakiler d覺arda, i癟erdekiler i癟erde kal覺rm覺. Canl覺 ve hareketli olan Rumlar, yar覺madaya doru olan k覺s覺mda ve kale d覺覺ndayd覺lar. Kenar boyunca kahveleri, 癟alg覺l覺 gazinolar覺 ve meyhaneleri vard覺.

Yaz gecelerinde liman, gezi sandallar覺 ve bal覺k癟覺 kay覺klar覺n覺n mealeleriyle lale tarlas覺na benzerdi. ark覺lar, kahkahalar... B羹t羹n o yang覺nlardan ve harp felaketlerinden sonra hepsi bir hayal oldu."

Sinop Kalesi daha 癟ok cezaevi olarak 羹n kazanm覺 bir tarihsel yap覺d覺r. zellikle edebiyat ve siyaset alan覺nda 羹n kazanm覺 ve 癟eitli nedenlerle yarg覺lan覺p hapse mak羶m edilmi bir癟ok kii bu cezaevinde yatm覺t覺r. Bu kiilerden biri de 羹nl羹 繹yk羹 ve roman yazar覺 Sabahattin Ali'dir... 襤lk癟a d羹羹n羹rlerinden Diyojen Sinop doumludur. Darphane sorumlusu olan babas覺yla birlikte sahte para basmakla su癟lanan Diyojen'in Sinop'tan s羹rg羹n edildii bilinir.

19. y羹zy覺l sonlar覺nda Kafkasya'dan gelen g繹癟menlerden bir b繹l羹m羹n羹n yerletirildii kentin 10 bine yak覺n olan n羹fusunun y羹zde 40'覺 Rumlardan oluuyordu. 1950'de ise kentin n羹fusu 6 bini bile bulmuyordu.

Halk Oyunlar覺

Sinop'ta davul, zurna, tef, balama, m覺z覺ka, tulum ve kemen癟e 癟al覺n覺r.

Ayanc覺k Eymeleri, Ayanc覺k iftetellisi, Muhtar, Karasuda Pazar Var, Munise, Boyabat'覺n Pirinci, Derelerde Kuburnu, Boyabat iftetellisi, Karadeniz Horonu ve T羹t羹n ise ehirde oynanan oyunlar aras覺nda.

Yemekler

Sinop'un yemekleri:
Nokul (羹z羹ml羹 cevizli, k覺ymal覺 ve yourtlu)
Pilaki
Ka覺k 癟覺kartmas覺 (mamalika)
Kekek yemei
Islama
M覺s覺r 癟orbas覺
M覺s覺r tarhanas覺
M覺s覺r pastas覺
Sirkeli p覺rasa
襤癟li tava
Katlama
Kabak millesi
Hamursuz tatl覺
襤癟i etli hamur (Kulak hamuru)

Sinop ehri'nin T羹rk羹leri

Sinopun 癟ok mehur ark覺lar覺 vard覺r. Bunlarin bir ka癟覺:
B羹k Dibinde Yatar覺m
H羹rm羹z Gelin
襤p Att覺m Ula Diye
Kum Kap覺n覺n Kilidi
Tini Mini Han覺m
Entarisi Salk覺m Salk覺m
Ak Bakra癟lar Susuz Kald覺
Karasu'da Pazar Var
Ben Giderim Batuma
Hakk覺 Reis
Dillala
Kaleden 襤ndim Bug羹n
Ayanc覺k Eymeleri
Edip Akbayram覺n seslendirdii Ald覺rma G繹n羹l ark覺s覺 Sinop Cezaevi i癟in yaz覺lm覺 olan Sabahattin Ali'nin bir eserdir.

Turizm

1995-2004 Y覺lar覺 Aras覺 Sinop'a Gelen Turist Say覺s覺

Y覺l

Yerl覺

Yabanc覺

Toplam

1995

76.575

8.151

84.792

1996

75.286

3.506

78.792

1997

67.859

2.876

65.735

1998

61.386

1.987

63.373

1999

42.483

1.312

43.795

2000

51.815

1.923

53.738

2001

71.201

3.533

74.734

2002

70.358

8.366

78.724

2003

75.680

5.430

81.110

2004

67.840

3.760

71.600

Sinop M羹zesi

Sinop M羹zesi Sinop ehri'nin ve Sinop'un 癟evresinde ve kaz覺lar sonucunda bulunan tarih eserler sergilenmektedir. M羹zede deiik d繹nemlere ait eserler g繹sterilmektedir. Bizans, Helenistik, Roma, Prehistorik, Etnografik ve Sinop ehrinin etraf覺nda bulunan ikonlar da m羹zede sergilenmektedir. 2006 y覺l覺nda estorasyona al覺nan Sinop M羹zesi 羹lkede en modern m羹zeler aras覺na ad覺n覺 yazd覺rd覺.2008-2009 y覺l覺 boyunca toplam 200.000 kii Sinop M羹zesini ziyaret etti.

Balatlar Kilisesi

7. y羹zy覺lda Bizansl覺lar taraf覺ndan bir kilise olarak kullan覺lan yap覺n覺n, Roma 癟a覺nda ise tiyatro ya da hamam olarak kullan覺ld覺覺 d羹羹n羹l羹yor. 癟 k覺sm覺ndaki fresklerin bir b繹l羹m羹 durmaktad覺r. Kilise halkin ziyaretine a癟覺lm覺t覺r. M羹lkiyet 繹zel ahsa ait olduu i癟in K羹lt羹r ve Turizm Bakanl覺覺nca 2000 y覺ll覺nda kamulat覺ralak gerekli bah癟e d羹zenlemesi yap覺ld覺.

Alaaddin Camii

Bu cami Sinopun Sel癟uklular taraf覺ndan fethinden hemen sonra yap覺lm覺t覺r, buna g繹rede bir el癟uklu eseridir. B羹y羹k bir avlusu vard覺r ve bu avlu g羹neyde yer al覺r. Be kubbesi olan Camii dikd繹rtgen plan覺 vard覺r. ad覺rvanl覺 olan ibadethane, adr覺van覺 avlunun ortas覺ndad覺r ve bir k繹esinde 襤sfendiyaroullar覺'n覺n t羹rbeleri bulunmaktad覺r.

Sinop Kalesi

Sinop ehrini korumak amac覺yla M.. 7. y羹zy覺lda yar覺mada'n覺n 羹zerinde yap覺ld覺 mehur Sinop Kalesi. eitli d繹nemlerde Romal覺lar,Bizansl覺lar ve Sel癟uklular d繹neminde kale onar覺larak kullan覺l覺d覺. Bug羹n bille ihtiam覺ni koruya billen bu kale 2050 m uzunluunda, 25 m y羹ksekliinde, 3 m geniliinde ve iki tane giri kap覺s覺 bulunmaktad覺r.

Paa Tabyas覺

7. y羹zy覺lda Osmanl覺-Rus savalar覺 s覺ras覺nda denizden gelen tehlikeleri 繹nlemek amac覺yla yap覺lm覺t覺r. Sinop yar覺madas覺'n覺n g羹ney dousunda yer al覺r bu yap覺. Yar覺 ay eklindedir. 11 top yata覺, cephanelik ve mahzenlerden olumaktad覺r. Bug羹n Paa Tabyas覺 yeme i癟me tesisi olarak hizmete a癟覺lm覺t覺r ve Sinop turizimine hizmet vermektedir. Dier bir tabya 繹zel bir ahs覺n m羹lkiyetidir. Bu Tabya'n覺n ad覺 Korucuk Tabyas覺'd覺r.

Sinop Eski Cezaevi - Sinop Eski Tersanesi

Sinop Cezaevi'nin Sinop'un turizimine b羹y羹k bir katk覺da bulunuyor. Cezaevi i癟 kalenin i癟inde eski tersane alaninda yap覺lan bir yap覺d覺r. Cezaevi Osmanl覺'n覺n Karadeniz b繹lgesindeki en b羹y羹k tersanesiydi. Etrafi y羹ksek kale bedenleriyle 癟evrilidir ve 1887 y覺l覺ndan beri cezaevi olarak kullan覺lmaya balanm覺t覺r. Mahkumlar覺n ka癟覺m覺 imk璽ns覺zd覺 Sinop Cezaevinden,癟羹nki d繹rt bir yan覺 kaleylen 癟evrili olduu i癟in. u an eski Cezaevi M羹ze olarak ziyarete a癟覺lm覺t覺r. 2004 y覺l覺nda 45.000 kii ziyaret'te bulunmutur. Devlet Giray, Sabahattin Ali, Refik Halit Karay, Mustafa Suphi, Ahmet Bedevi Kuran, Ruhi Su, Burhan Felek, Zekeriya Sertel ve Naz覺m Hikmet bu cezaevinde yatm覺 baz覺 isimlerdir. Cezaevini anlatan iirler Sabahattin Ali'nin kaleminden de 癟覺km覺 ve bunlardan "Ald覺rma G繹n羹l" pop羹ler olmutur.Sinop cezaevi art覺k restorasyon 癟al覺malar覺yla daha da g羹zel hale getirilmeye 癟al覺覺l覺yor.Sinop Eski Cezaevi bir癟ok dizi ve filmde ev sahiplii yapm覺t覺r.rn:Parmakl覺klar Ard覺nda,K繹pek,Pardon... ve bir癟ok esere daha. Ancak iki kii ka癟maya 癟al覺m覺 biri alt覺 deniz veya su oyduu i癟in boulmu dieri ise ka癟may覺 baarm覺t覺r

ehitler emesi

Tersane 癟ar覺s覺nda olan bu yap覺, 1853 Meydankap覺 mahallesi Tersane caddesi 羹zerinde olan ehitler emesi, 30 Kas覺m 1853 tarihinde Osmanl覺-Rus Sava'覺nda ehit d羹en T羹rk denizcilerinin ceplerinden 癟覺kan paralarla yapt覺r覺lm覺t覺r.

Tersane Caddesi ile Bal覺k癟覺 Liman覺 aras覺ndaki meydanda Hac覺 mer Camisi'nin dousundad覺r. 3.80 m.x3.80 m. boyutlar覺nda bir alana oturtulmu d覺覺 kesine talarla kapl覺, 羹st羹 tek kubbe ile 繹rt羹l羹 bir meydan 癟emesidir.

Zeminde kuzey ve bat覺 cepheleri birletirilen k繹elerde kurnalar aras覺ndaki oluk ya da kanaldan sonra an覺t覺n zemin kaidesi ve bir silme meydana getirilmi olup, bundan sonra kesme ta kaplamalar s覺ras覺 gelmektedir. En altta 癟ok dar bir s覺ra ve onun 羹st羹nde daha geni 2 s覺ra yer almaktad覺r.

Bunlardan sonra yukar覺 doru bir geni ve bir dar olarak yerletirilen 5 s覺ra gelmektedir. D羹zg羹n kesme bloklar bitiminde 4 cepheyi 癟evreleyen bir silme ve 羹zerinde ortalar覺 g繹bekli ve 癟evresinde 4'er yaprak s羹s s羹slemeli di kesimi, her cephede 18'er adettir.

Di kesimi 羹st羹nde d覺a tak覺n eimli ve 羹zerinde d羹z ilenmi iki silmeli sa癟akl覺k, sa癟akl覺覺n 羹zerinde de yap覺 ile ayn覺 d羹zeyde ve sa癟akl覺ktan daha y羹ksek d羹z b繹l羹m gelmekledir.

En 羹stte k繹elere k羹癟羹k birer k羹re konmu olup tavan 繹rt羹s羹 kubbedir. zeri 癟inko ile kaplanm覺t覺r.

Mimari

ehirdeki en bilinen yap覺 tarihi Sinop Cezaevidir. Bu binan覺n yan覺nda Alaattin Camii, Pervane Medresesi, Paa Tabyalar覺 ve Serapis Tap覺na覺 ehrin dier tarihi merkezleridir. ehirdeki tek kilise olan Balatlar Kilisesi'nden ise geriye y覺k覺nt覺lar kalm覺t覺r.